ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )

76

شرح نهج البلاغة ( فارسي )

پوشيدن لباس ، از رنج گرما وسرما رها مىشود ، با جهاد ، از شرّ دشمن ويا عذاب آخرت ، در أمان مىماند ، وبا زره سپر حملهء دشمن را دفع مىكند . حضرت به دنبال توصيف جهاد وويژگيهاى آن ، ترك كنندگان جهاد را توبيخ مىكند ومىفرمايد : بر حذر باد كه جهاد را از روى بىميلى وبدون عذر رها كند ، كه ترك جهاد ، پيامدهاى نفرتبار خواهد داشت ، از آن جمله : 1 - رها كنندهء جهاد ، آماده مىشود كه خداوند لباس ذلّت وخوارى را بر - وى بپوشاند . حضرت عبارت « ثوب » يعنى جامه را براي ذلّت وخوارى استعاره آورده ، ولباس را به لحاظ شمول وفراگيرى خوارى به عارية واستعاره بيان داشته است . جهت تشبيه ، فراگيرى همهء جانبهء خوارى وذلت است بدان سان كه جامه بدن را از همه سو مىپوشاند ، بلاى دشمن از همه سو ترك كنندگان جهاد را فرا مىگيرد وذليل وخوارشان مىگرداند ، وخرد آنان را در مصلحت انديشى كارشان زايل مىسازد . توضيح مطلب اين كه : خوارى وذلت به سراغ آنها مىآيد ، به دليل يورش مكرر دشمن وغارت مال ومنال ، كه اين خود سبب ايجاد اين گمان مىشود ، كه دشمن بسيار قوى ونيرومند است . واز اين رو ، در دلها ترس شكست وخوارى پديد مىآيد . بدين هنگام ، فراگيرى بلاى دشمن امرى يقين مىگردد وتفكّر باطني انسان را در به دست آوردن راههاى درست مقابلهء با خصم ، در عقب راندن دشمن ومقاومت در برابر أو ، از ميان مىبرد . دليل درماندگى در برابر دشمن : يا اميدوار نبودن به مقاومت ، كم همتي را در آنان به وجود مىآورد ، ويا نگرانى به دليل ترس از نيافتن جنبهء مصلحتى ، درماندگى را سبب مىگردد . ( 6166 - 6150 ) عبارت امام : وان يضرب على قلبه بالأشهاب ، بر دل رها كنندگان جهاد ،